Van onderdrukking naar ontzetting

Op een regenachtige vrijdagavond zit ik gezellig met andere dove mensen te quizzen tijdens een activiteit van Lieverdjes in SWDA, Amsterdam. De vraag verschijnt waar de allereerste wereldconferentie voor doven werd gehouden. Ik overleg driftig met mijn groepje: volgens ons is het Parijs. Daar was ook de eerste dovenschool in Europa. De volgende vraag gaat over waar de volgende WFD congres in 2019 gehouden wordt. Ook in Parijs, weet ik toevallig! En dan is het pauze. Opeens word ik hard op mijn schouder getikt, ik kijk om en zie een paar paniekerige ogen. Een aanslag in Parijs! De televisie wordt aangezet en we zien verontrustende berichten. Een groep extremisten hebben meer dan 130 onschuldige mensen vermoord op publieke plaatsen: op het terras, in een restaurant, bij een voetbalstadion en tijdens een muziekconcert. We zien pure angst en waanzin.

In de dagen daarna regent het berichten over Parijs in de media. Iedereen is geschokt, nog nooit is zo’n grote terroristische aanslag zo dicht bij ons gekomen. Zou nu onze vrijheid en onbezorgdheid dan toch echt in gevaar komen? Angst en paniek zijn duidelijk de overheersende emoties. Ik lees diverse berichten vanuit verschillende perspectieven en probeer me voor te stellen waarom je in hemelsnaam zoiets zou doen. Facebook bood direct de mogelijkheid om je profielfoto te coveren in de kleuren van de Franse vlag. Meteen komen er opmerkingen als ‘waarom wel de Franse vlag en niet de Syrische vlag, terwijl daar dagelijks doden vallen?’. Opeens ben ik me akelig bewust van het westerse perspectief waarin we leven. Facebook heeft wereldwijd ruim een miljard gebruikers. Ook heel veel mensen uit Afrika, Azië en het Midden Oosten gebruiken Facebook. Hoe moet het voor hen voelen als westerse landen steeds het meeste aandacht krijgen?

Als ik dit vergelijk met de dovencultuur en de horende maatschappij, herken ik er dingen in. Dove mensen worden ook opstandig als ze merken dat ze continu worden vergeten. Als de ‘verkeerde’ mensen de aandacht krijgen. Denk maar bijvoorbeeld aan het De Wereld Draait Door-incident een paar jaar geleden. Een groepje dove jongeren had de film New Kids Turbo vertaald in gebarentaal. Dat werd opgepikt door De Wereld Draait Door, waar de tolken vervolgens in de spotlights werden gezet en zij geïnterviewd werden in plaats van de dove vertalers. Dove mensen waren ziedend, dat waren niet de juiste mensen die de aandacht verdienden!

Het feit dat de IS steeds groeit heeft veel te maken met hoe de westerse wereld omgaat met de situatie in het Midden-Oosten. Terreur expert Peter Knoope gaf in een sterk artikel van een Vlaamse nieuwsblog aan dat mensen in Afrika en Midden-Oosten met een heel andere wereldbeeld leven dan wij. Wij zijn heel erg met de toekomst bezig terwijl zij nog niet klaar zijn met het verleden. Dat komt onder andere door de onderdrukking die ze hebben meegemaakt, door het kolonialisme, maar ook door dictaturen in hun eigen land. Hierdoor ontstaat er een soort kortsluiting, waardoor er een kloof groeit tussen het Westen en het Zuiden/Midden-Oosten.

Ook in de dovenwereld zie ik dat er soms sprake is van ‘horend kolonialisme’, waar dove mensen zich heftig tegen kunnen verzetten. Wat ik hiervan heb geleerd is dat het heel belangrijk is om horende mensen te informeren over de geschiedenis van de dovengemeenschap, wat het perspectief is van dove mensen in de maatschappij. Vaak zijn horende mensen zich hier helemaal niet van bewust. Het is belangrijk om dan sterk in je schoenen te staan om zelf het heft in je handen te houden en je niet te laten onderdrukken. Maar bovenal is het belangrijk om dit op een vreedzame en vriendelijke manier te doen. Wij zouden het terrorisme ook kunnen proberen te verminderen door meer inzicht te krijgen in de cultuur en achtergrond van de extremisten. Als we ons niet laten leiden door angst kunnen we de moed vinden om beter proberen te begrijpen wat hun drijfveren zijn. We kunnen dan ook handvatten vinden om de kloof tussen ons kleiner te maken. Wanneer de kloof kleiner is, kunnen we elkaar veel makkelijker vreedzaam de hand toe reiken.

BROOSdecember
Illustratie: Bart Koolen, www.apbart.nl