Update!

Het is een tijdje stil geweest op deze site. Maar we hebben niet bepaald stil gezetten. We zijn druk bezig geweest met de voorbereidingen voor Musea in Gebaren deel 2, de fondsaanvragen zijn de deur uit. We hopen binnenkort te kunnen starten met het vervolg. We kijken er naar uit om dove en slechthorende museumbezoekers nog meer verdieping en kwaliteit te mogen bieden. Dat geldt ook voor de museummedewerkers. We blijven musea advies geven hoe ze hun museum zo goed toegankelijk kunnen maken voor dove en slechthorende bezoekers. En we ondersteunen musea met het bereiken van de doelgroep. Zo hebben we in februari in samenwerking met Max Vonk een mooi promotiefilmpje mogen maken voor de Hermitage Amsterdam. Hiervoor heeft Wat Telt! het script geschreven, en de museumgids begeleid bij de vertaling naar NGT en de opnamen.
Bekijk hier het filmpje!

Ook hebben we twee workshops verzorgd tijdens het Empowermentweekend van de Nederlandse Dove Jongeren. Martine vertelde over het belang van Dove rolmodellen en dat iedereen een ander kan inspireren met zijn/haar kwaliteiten. Bart en Roos hebben samen een workshop gegeven over hoe je het heft in eigen hand kunt nemen. Het is gemakkelijk om achterover te leunen en dingen over je heen te laten komen. Maar daardoor kun je soms ook in een negatieve spiraal terecht komen. Hierbij is oplossingsgericht denken heel belangrijk, zo kun jij jouw eigen leven sturen! Alleen jij kunt jouw droomleven leven 🙂 Dat is wat telt. Wij ondersteunen graag doven en slechthorenden om dit te realiseren.

Tot slot hebben we samen met SWDA een politieke avond georganiseerd voor doven uit Amsterdam en omgeving. Zowel SWDA als wij vinden het heel belangrijk dat dove mensen informatie krijgen in gebarentaal over de inhoud van de partijprogramma’s. Het was ook goed voor de achterban om de politici in levenden lijve te ontmoeten en ze rechtstreeks vragen te kunnen stellen. Politiek is vaak een ver van mijn bed show, en zeker voor dove mensen. Een zeer geslaagde avond met een hoge opkomst!

Daarna was het tijd voor rust. Een maand hebben we vrij genomen en in die periode zijn er weer een heleboel nieuwe ideeën boven komen borrelen! Nu zitten we weer vol energie om de rest van het jaar te knallen. We gaan deze website updaten qua look en inhoud. Ook de diensten van Wat Telt gaan we specificeren. Het was goed om breed te beginnen. Nu, na drie jaar weten we een stuk beter waar onze kwaliteiten liggen en waar er écht behoefte aan is. We kijken er naar uit om nóg beter te focussen en de kwaliteit van onze dienstverlening verder te verhogen!

Stay tuned 🙂

Het museum als rolmodel

Afgelopen maandag was ik op het Special Guests Symposium in het Van Abbemuseum in Eindhoven. Een prachtige dag vol met inspirerende presentaties, een bijzondere multizintuiglijke lunch en als afsluiter een gezamenlijk optreden van het museumkoor samen met het Nederlands gebarenkoor. Samen met mijn collega Maren Siebert (als museumrobot!) van Foam fotografiemuseum Amsterdam heb ik een presentatie gehouden over Musea in Gebaren.

img_20161212_210952

De presentatie samen met museumrobot Maren

De afgelopen twee jaar ben ik steeds meer gaan inzien hoe groot de rol van musea is in de samenleving. Afgelopen maandag werd dat weer duidelijk gemaakt in de diverse interessante lezingen en workshops. Nynke Feenstra vertelde in haar presentatie hoe de musea zich de afgelopen decennia hebben ontwikkeld. De focus is gaan verschuiven van de collectie naar het publiek. Musea voelen zich steeds meer betrokken bij diversiteit en mensenrechten. Er is veel meer aandacht voor emotieve communicatie en beleving.

In de presentatie van Gail Dexter Lord waarin ik kennismaakte met de nieuwe termen ‘soft power‘ en ‘hard power‘ bleek dit ook weer. Musea zijn van oorsprong vaak van ‘hard power’, vol met trofeeën van oorlogen en kolonisatie. Verzamelingen van de ‘grote mannen’, een tentoonstelling van respectabele voorwerpen. Gail pleit voor meer ‘soft power‘ in musea. Musea moeten de plekken zijn voor onderzoek, informeel leren en inspiratie. Hierin is bridging en bonding heel belangrijk, zo kunnen we meer sociaal kapitaal creëren.

img_20161212_210300De presentatie van Nynke Feenstra

Toen ik met Wat Telt! startte zocht ik een aanknopingspunt: hoe kunnen we doven en slechthorenden meer zichtbaar maken in de maatschappij? Hoe kunnen we ervoor zorgen dat steeds meer (horende) mensen inzicht krijgen in de achtergrond van deze doelgroep en gebarentaal? Hoe kunnen we de dovengemeenschap en de horende gemeenschap dichter bij elkaar brengen? Veel dove mensen roepen dat er op het regulier onderwijs eigenlijk gebarentaal aangeboden zou moeten worden. Als iedereen van jongs af aan gebaren zou leren, zouden de (communicatieve) drempels in de maatschappij veel kleiner worden. Maar hoe krijgen we mensen zover? In eerste instantie dacht ik absoluut niet aan musea als startpunt hiervoor. Ik dacht eerder aan de politiek, belangenorganisaties of scholen. Maar dat bleek een brug te ver.

Via kunst en cultuur kunnen we heel veel duidelijk maken. Ik realiseer me steeds meer dat musea hét perfecte startpunt zijn om de kloof tussen mensen met een beperking en de maatschappij kleiner te maken. Musea zijn plekken van inspiratie en informatie. Musea zijn uitstekende rolmodellen voor andere organisaties om te laten zien hoe het wél kan. In musea heb je de ruimte om dingen uit te proberen, te experimenteren, daar van te leren, ervaringen uit te wisselen en elkaar te inspireren.

img_20161212_205919  Het Nederlands Gebarenkoor

Bezoekers komen in een museum om nieuwe ervaringen op te doen, mooie dingen te zien en zich te laten inspireren. Op zo’n plek staat je mind helemaal open. In een inclusief museum, waar alle soorten bezoekers welkom zijn en waar alles goed toegankelijk is, kunnen mensen zien dat dit mogelijk is. En niet onbelangrijk, wat dit allemaal oplevert. En andersom kunnen mensen met een beperking in een toegankelijk én inclusief museum ervaren hoe het is om zich helemaal thuis te voelen binnen de publieke ruimte. Iets wat een bijzondere ervaring oplevert en mensen ook weer vertrouwen kan geven. Uit ervaring weet ik dat het vermoeiend is om steeds weer tegen drempels aan te lopen. Als dat een keer niet gebeurt, geeft dat veel energie.

Kortom, een toegankelijk en inclusief museum is een inspirerend voorbeeld voor iedereen: voor horende bezoekers, voor museummedewerkers, voor kunstenaars, voor beleidsmakers, voor mensen met een beperking of een andere achtergrond. Ik hoop dat steeds meer musea enthousiast worden om aan de slag te gaan met toegankelijkheid en inclusie. Samen kunnen we laten zien wat dat allemaal oplevert!

Gebaren in het Europees Parlement

IMG_7553Gisteren was een historische dag voor de dovengemeenschap.
Voor het eerst in de geschiedenis werd er een gebarentaalconferentie georganiseerd in het Europees Parlement te Brussel. Het doel van de conferentie was om politici bewust te maken van de diversiteit in gebarentalen en hoe belangrijk het is dat dove mensen ook toegang hebben tot informatie. Dat kan via gebarentaal. En die is niet universeel, zoals veel horende mensen denken. Er waren maar liefst 145 tolken aanwezig om vertalingen te maken naar 31 gebarentalen en 24 gesproken talen. In totaal waren er ruim 1000 mensen aanwezig, waaronder 550 dove mensen uit alle Europese lidstaten.

Aan het einde van de conferentie kwamen een aantal Europese parlementsleden aan het woord, en allemaal zeiden ze dat ze geraakt waren door de vibe die er hing in het gebouw. Volgens de dove Vlaamse MEP (Member of European Parliament) Helga Stevens was het warmer dan ooit in het Europees Parlement. Helga staat erom bekend altijd een jasje en een sjaaltje te dragen, maar gisteren had ze dat af gedaan. Maar wat maakte het nou zo bijzonder dat we daar met zo veel doven waren en dat alles werd vertaald in 31 gebarentalen, vroeg ik me af.
IMG_7494

Voor ons is het heel normaal om met elkaar te communiceren in gebarentaal. De uitspraken van deze MEP’s deed me opnieuw beseffen hoe onzichtbaar dove mensen zijn voor de horende maatschappij. Horende mensen, waaronder dus ook politici, zijn zich niet ervan bewust tegen welke drempels dove mensen aan lopen in het dagelijks leven. Voor horende mensen is het vanzelfsprekend om alles te kunnen volgen, zo ook de discussies in het Europees Parlement of de informatie op de websites van het Parlement. Voor dove mensen is dat allemaal niet goed toegankelijk. Dagelijks missen we veel informatie. Het is lastig om je te realiseren wát je mist, want dat had je dus net gemist. Kortom, veel dove mensen beseffen zich niet wat ze missen, én veel horenden beseffen niet wat dove mensen missen. Op dat punt valt er nog veel te winnen.

Woensdag 28 september 2016 was daarom een historische dag: een groep van 550 dove mensen en de tolken gebarentaal die alles hebben vertaald in 31 gebarentalen hebben gebarentaal zichtbaar gemaakt op een prominente plek in Europa. Ik hoop van harte dat dit niet een eenmalige gebeurtenis was, en dat deze dag vele politici wakker hebben geschud om de maatschappij toegankelijker te maken voor dove en slechthorende burgers.

Als dove ondernemer ben ik geïnspireerd geraakt door de plek waar dit allemaal gebeurde: het is belangrijk om nóg meer samen te werken om onze doelen te bereiken. We kwamen allemaal samen in Brussel, dé plek waar Europa samenwerkt. Dove mensen hebben praktisch geen eigen land, vaak worden we geboren uit ouders die onze taal niet spreken en dit nog moeten leren. Leven we dagelijks tussen mensen die onze taal niet spreken. Gaan we dagelijks om met vooroordelen van horende mensen. Als we alleen over straat lopen, ziet niemand dat we doof zijn. Maar wanneer we ons als groep in de maatschappij begeven, zijn we opeens opvallend. Wapperende handen maken ons zichtbaar. Er komt beweging, mensen krijgen het warm en er ontstaat een vibe…. Met gebarentaal komen we een stuk verder!
IMG_7582

Kunst en cultuur is voor iedereen

DSCN7615Dove mensen die de gebarentaal als hun moedertaal hebben, voelen zich vaak lid van een culturele minderheidsgroep. Ze delen een gemeenschappelijke geschiedenis, taal, omgangsvormen en gebruiken. Toch wordt er vaak naar dove mensen gekeken als mensen met een beperking, en niet zozeer als leden van een cultuur.

Veel doven en slechthorenden voelen zich niet direct thuis op plekken waar er veel kunst en cultuur aanwezig is, zoals musea, theaters of festivals. Dat betekent niet dat zij niets hebben met kunst, integendeel, veel dove en slechthorende mensen zijn erg gesteld op visuele kunst zoals fotografie, film, gebarenpoëzie, gebarentheater, en nog veel meer. Er zijn absoluut ook doven en slechthorenden die dol zijn op muziek en dansen. Toch kun je deze groep (nog) niet in grote getallen terugvinden in theaters of musea. Dove mensen gaan wel om de twee jaar massaal naar een groot internationaal theaterfestival in Reims; het Clin D’Oeil Festival. Ook de theaterkampen van het Jean Couprie Theaterfonds worden zeer goed bezocht. De Deaf in the Picture filmfestival trekt over de hele wereld dove bezoekers.

Aan een gebrek aan interesse ligt het dus niet. Vorig jaar heb ik een onderzoek gedaan voor het Van Gogh Museum naar de behoeften van dove en slechthorende mensen in musea. Daaruit viel iets op: doven en slechthorenden voelen zich niet thuis in musea! Ze zien dit als een plek van ‘horende mensen’, of als een ontoegankelijke plek waar ze niet optimaal kunnen genieten van hun vrije tijd en de kunst en cultuur.

DSCN7695

Er is een belangrijk verschil in kunst en cultuurbeleving tussen doven en slechthorenden: dove mensen hebben meer de behoefte om inhoudelijke informatie in gebarentaal te ontvangen, en dan het liefst van een dove rondleider of verteller, en om activiteiten in een groep(je) te ondernemen, waarbij gezelligheid en ontmoeting ook centraal staan. Slechthorende mensen willen liever kwalitatief goede hulpmiddelen en voorzieningen als ringleiding, inzet van halslussen, schriftelijke informatie en klantvriendelijk personeel dat duidelijk praat.

Goed toegankelijke multimediatours zijn een uitkomst voor zowel doven en slechthorenden, in zowel geschreven taal als gebarentaal kan hierin informatie goed toegankelijk worden gemaakt. Toch blijft het belangrijk om ook een plek te bieden waar mensen vragen kunnen stellen, er discussie kan worden gevoerd, waar mensen geïnspireerd kunnen worden. Daarom zijn Foam en Wat Telt! vorig jaar gestart met het project Musea in Gebaren. In dit project worden er 14 dove mensen opgeleid tot Dove Museumgidsen. Zij zullen rondleidingen gaan aanbieden in gebarentaal in de negen deelnemende musea. Dit zijn het Rijksmuseum, Stedelijk Museum, Van Gogh museum, Museum voor de Wereldculturen, de Hermitage, Nieuwe Kerk, Joods Cultureel Kwartier, het EYE filmmuseum, en het FOAM. Deze dove museumgidsen zijn Dove rolmodellen in het museum, zij laten zien dat ook dove mensen kunnen werken in musea en inhoudelijke informatie kunnen delen over kunst en cultuur. Dit levert ook werkgelegenheid voor ze op, zij doen hierbij werkervaring op en kunnen wat bijverdienen.

We zijn heel blij om te zien dat alle dove deelnemers zo enthousiast meedoen met de training en ook de deelnemende musea hebben er heel veel zin in om hun museum optimaal toegankelijk te maken voor doven en slechthorenden! De rondleidingen zijn voornamelijk geschikt voor dove en/of gebarentaalvaardige mensen. Voor de slechthorende doelgroep die niet de gebarentaal beheersen geven wij de musea ook adviezen mee hoe ze hun museum beter kunnen inrichten.

Kunst en cultuur is voor iedereen. Ook voor doven en slechthorenden. En misschien wel juíst voor doven en slechthorenden, zij kunnen horende bezoekers in het museum namelijk weer inspireren met hun visuele levenswijze. We hebben al een aantal keer te horen gekregen van horende bezoekers die de rondleidingen in gebarentaal ook zeer leuk vinden om naar te kijken: een ‘platte’ schilderij komt tot leven in 3D. Dat is nou deaf gain.

Wat Telt! werkt met veel plezier aan een beter toegankelijke samenleving voor doven en slechthorenden en dit project is een bijdrage daaraan. We houden jullie op de hoogte van de ontwikkelingen en als jullie vragen of opmerkingen hebben, zijn jullie van harte welkom om deze naar ons te mailen!

Voor musea of andere organisaties/instellingen die ook graag de dove en of slechthorende doelgroep wil bereiken: u kunt hier contact met ons opnemen.