Update!

Het is een tijdje stil geweest op deze site. Maar we hebben niet bepaald stil gezetten. We zijn druk bezig geweest met de voorbereidingen voor Musea in Gebaren deel 2, de fondsaanvragen zijn de deur uit. We hopen binnenkort te kunnen starten met het vervolg. We kijken er naar uit om dove en slechthorende museumbezoekers nog meer verdieping en kwaliteit te mogen bieden. Dat geldt ook voor de museummedewerkers. We blijven musea advies geven hoe ze hun museum zo goed toegankelijk kunnen maken voor dove en slechthorende bezoekers. En we ondersteunen musea met het bereiken van de doelgroep. Zo hebben we in februari in samenwerking met Max Vonk een mooi promotiefilmpje mogen maken voor de Hermitage Amsterdam. Hiervoor heeft Wat Telt! het script geschreven, en de museumgids begeleid bij de vertaling naar NGT en de opnamen.
Bekijk hier het filmpje!

Ook hebben we twee workshops verzorgd tijdens het Empowermentweekend van de Nederlandse Dove Jongeren. Martine vertelde over het belang van Dove rolmodellen en dat iedereen een ander kan inspireren met zijn/haar kwaliteiten. Bart en Roos hebben samen een workshop gegeven over hoe je het heft in eigen hand kunt nemen. Het is gemakkelijk om achterover te leunen en dingen over je heen te laten komen. Maar daardoor kun je soms ook in een negatieve spiraal terecht komen. Hierbij is oplossingsgericht denken heel belangrijk, zo kun jij jouw eigen leven sturen! Alleen jij kunt jouw droomleven leven 🙂 Dat is wat telt. Wij ondersteunen graag doven en slechthorenden om dit te realiseren.

Tot slot hebben we samen met SWDA een politieke avond georganiseerd voor doven uit Amsterdam en omgeving. Zowel SWDA als wij vinden het heel belangrijk dat dove mensen informatie krijgen in gebarentaal over de inhoud van de partijprogramma’s. Het was ook goed voor de achterban om de politici in levenden lijve te ontmoeten en ze rechtstreeks vragen te kunnen stellen. Politiek is vaak een ver van mijn bed show, en zeker voor dove mensen. Een zeer geslaagde avond met een hoge opkomst!

Daarna was het tijd voor rust. Een maand hebben we vrij genomen en in die periode zijn er weer een heleboel nieuwe ideeën boven komen borrelen! Nu zitten we weer vol energie om de rest van het jaar te knallen. We gaan deze website updaten qua look en inhoud. Ook de diensten van Wat Telt gaan we specificeren. Het was goed om breed te beginnen. Nu, na drie jaar weten we een stuk beter waar onze kwaliteiten liggen en waar er écht behoefte aan is. We kijken er naar uit om nóg beter te focussen en de kwaliteit van onze dienstverlening verder te verhogen!

Stay tuned 🙂

Gebaren in het Europees Parlement

IMG_7553Gisteren was een historische dag voor de dovengemeenschap.
Voor het eerst in de geschiedenis werd er een gebarentaalconferentie georganiseerd in het Europees Parlement te Brussel. Het doel van de conferentie was om politici bewust te maken van de diversiteit in gebarentalen en hoe belangrijk het is dat dove mensen ook toegang hebben tot informatie. Dat kan via gebarentaal. En die is niet universeel, zoals veel horende mensen denken. Er waren maar liefst 145 tolken aanwezig om vertalingen te maken naar 31 gebarentalen en 24 gesproken talen. In totaal waren er ruim 1000 mensen aanwezig, waaronder 550 dove mensen uit alle Europese lidstaten.

Aan het einde van de conferentie kwamen een aantal Europese parlementsleden aan het woord, en allemaal zeiden ze dat ze geraakt waren door de vibe die er hing in het gebouw. Volgens de dove Vlaamse MEP (Member of European Parliament) Helga Stevens was het warmer dan ooit in het Europees Parlement. Helga staat erom bekend altijd een jasje en een sjaaltje te dragen, maar gisteren had ze dat af gedaan. Maar wat maakte het nou zo bijzonder dat we daar met zo veel doven waren en dat alles werd vertaald in 31 gebarentalen, vroeg ik me af.
IMG_7494

Voor ons is het heel normaal om met elkaar te communiceren in gebarentaal. De uitspraken van deze MEP’s deed me opnieuw beseffen hoe onzichtbaar dove mensen zijn voor de horende maatschappij. Horende mensen, waaronder dus ook politici, zijn zich niet ervan bewust tegen welke drempels dove mensen aan lopen in het dagelijks leven. Voor horende mensen is het vanzelfsprekend om alles te kunnen volgen, zo ook de discussies in het Europees Parlement of de informatie op de websites van het Parlement. Voor dove mensen is dat allemaal niet goed toegankelijk. Dagelijks missen we veel informatie. Het is lastig om je te realiseren wát je mist, want dat had je dus net gemist. Kortom, veel dove mensen beseffen zich niet wat ze missen, én veel horenden beseffen niet wat dove mensen missen. Op dat punt valt er nog veel te winnen.

Woensdag 28 september 2016 was daarom een historische dag: een groep van 550 dove mensen en de tolken gebarentaal die alles hebben vertaald in 31 gebarentalen hebben gebarentaal zichtbaar gemaakt op een prominente plek in Europa. Ik hoop van harte dat dit niet een eenmalige gebeurtenis was, en dat deze dag vele politici wakker hebben geschud om de maatschappij toegankelijker te maken voor dove en slechthorende burgers.

Als dove ondernemer ben ik geïnspireerd geraakt door de plek waar dit allemaal gebeurde: het is belangrijk om nóg meer samen te werken om onze doelen te bereiken. We kwamen allemaal samen in Brussel, dé plek waar Europa samenwerkt. Dove mensen hebben praktisch geen eigen land, vaak worden we geboren uit ouders die onze taal niet spreken en dit nog moeten leren. Leven we dagelijks tussen mensen die onze taal niet spreken. Gaan we dagelijks om met vooroordelen van horende mensen. Als we alleen over straat lopen, ziet niemand dat we doof zijn. Maar wanneer we ons als groep in de maatschappij begeven, zijn we opeens opvallend. Wapperende handen maken ons zichtbaar. Er komt beweging, mensen krijgen het warm en er ontstaat een vibe…. Met gebarentaal komen we een stuk verder!
IMG_7582

Doofgewoon

Deze blog heeft ook in de Metro lezerscolumn gestaan in de krant van 21-07-2015.

Ik sta in een café en een onbekende probeert me iets te zeggen. Ik probeer hem uit te leggen dat ik doof ben maar hij duikt telkens in mijn oor in plaats van gewoon naar mijn gezicht te kijken. Zo kan hij niet zien wat ik uitbeeld met mijn handen. Ik pak zuchtend mijn mobiel en wil intypen ‘ik ben doof’, maar de autocorrectie beeldt uit ‘ik ben dood’. Geschrokken kijkt de jongeman me aan. Ik moet onwijs lachen. Nu heb ik eindelijk zijn aandacht: ik gebaar opnieuw heel duidelijk met twee vingers op mijn oor: ik ben DOOF.

Soms word ik op een gewone ochtend wakker in mijn bed en bedenk ik me ineens: ik ben doof! Echt morsdoof. Ik vind het zo doodgewoon (of moet ik nu zeggen doofgewoon?), want ik weet niet beter. Toch besef ik soms dat ik maar één leven heb en dit leven leid als een dove persoon. Net als dat ik me soms ook ineens realiseer dat ik nooit een man zal zijn en nooit een zwarte en ook nooit een moslim. Ik zal nooit helemaal kunnen ervaren hoe het is om horend te zijn. Hoe het is om door het bos te lopen en de vogeltjes te horen fluiten. Hoe het is om naar het winkelcentrum te lopen en moeiteloos een gesprek te kunnen aanknopen met de straatkrantverkoper. Hoe het is om in de trein andermans gesprekken af te luisteren. Hoe het is om vergaderingen te volgen zonder een tolk. Hoe het is om in de après ski café foute liedjes mee te blèren.

Maar mis ik die dingen? Nee. Want ik weet niet beter. Evenals ik nooit zal weten hoe het is om staand te plassen. Hoe het is om vijf keer per dag te bidden richting Mekka. En nog vele duizenden dingen die ik in mijn leven nooit zal meemaken of beleven.

Horende mensen zullen nooit weten hoe het is om in the middle of nowhere in Tanzania vloeiend te kunnen communiceren met een local en toch het gevoel te hebben te praten met een familielid. Hoe het is om door het treinraampje door te blijven kletsen met je vriendje. Hoe het is om in een kroeg met keiharde muziek ontspannen te kletsen met je vriendinnen. Hoe het is om tijdens een zware onweersbui gewoon door te kunnen slapen. Hoe het is om direct door te kunnen hebben hoe de ander zich voelt, dankzij de lichaamstaal.

Dove mensen hebben iets wat horende mensen niet hebben, en horende mensen hebben iets wat dove mensen niet hebben. Zo heeft iedereen iets wél en iets níet. Net als dat de autocorrectie meteen van ‘dood’ uit gaat in plaats van ‘doof’, zijn sommige dingen te snel gezegd. Ben je horend? Kijk nog een keer goed, wie weet gaat er dan een wereld voor je open.

I see deaf people

Illustratie door www.apbart.nl

Tweedehands taal

Als je doof bent raak je wel eens geïrriteerd als een horende meewarig zijn hoofd schudt en zegt ‘wat knap dat je dat allemaal doet, ondanks je doofheid’. Zeker als je doof geboren bent, weet je het gewoon niet beter. Je voelt je normaal en denkt dat je gewoon normaal bent. Op zo’n opmerking reageer ik heel vaak met ‘Voor mij is het niet knap ofzo, ik weet niet beter’.

Als je je steeds meer beweegt in de horende wereld merk je op een gegeven moment dat je energiereserve toch best wel snel opgaat. Als dove persoon denk je dan ‘oh, iedereen is natuurlijk moe na zo’n drukke dag’. Maar dat geldt dus niet voor iedereen. De laatste jaren ben ik me daar steeds meer bewust van geworden: dat je als dove persoon al gauw denkt dat je helemaal niet beperkt bent, omdat je niet beter weet. Omdat je het allemaal toch al gewend bent en er prima mee leeft. De dove persoon anno 2015 heeft letterlijk nauwelijks beperkingen: er zijn prima voorzieningen. Als je geluk hebt, ben je tweetalig opgevoed en kun je zowel in het Nederlands als de Nederlandse gebarentaal goed communiceren en kun je daardoor je redelijk goed redden in de maatschappij.

Doven communiceren in veel situaties met horende mensen via een tolk gebarentaal. Je communiceert dan niet rechtstreeks met iemand, er staat iemand tússen jou en de ander. Wat voor invloed heeft dat voor zo’n interactie? Voor doven die opgegroeid zijn in de dovenwereld, zijn tolken gebarentaal heel normaal. Maar als je goed nadenkt over het feit dat je dus mét een tolk nooit echt rechtstreeks tegen iemand praat, dan is dat eigenlijk heel gek. Iedereen kent het spelletje wel waarbij je een verhaaltje moet doorgeven in een rijtje mensen. Er ontstaat altijd ruis en de uitkomst is meestal dat er gaandeweg een heel ander verhaal ontstaat. Dove mensen die via een tolk communiceren, communiceren dus continu met ietwat ruis, hoe goed de tolk ook vertaalt. En dove mensen zijn zich daar, volgens mij, nog niet voldoende van bewust.

Laatst had ik een leuk gesprek met een tolk gebarentaal, waarin zij een prachtige term introduceerde: ‘tweedehands taal’. Het verhaal van de horende persoon, die de tolk vertaalt in gebarentaal, is voor jou als dove persoon een soort tweedehands taaltje. Je krijgt het verhaal letterlijk niet uit de eerste hand, maar uit de tweede hand te zien. Moet je je voorstellen: je zit de hele dag op school of je hebt diverse vergaderingen achter elkaar op het werk met een tolk gebarentaal. Al die informatie krijg je dus tweedehands binnen. Zou die informatie niet extra vermoeiend zijn, dan wanneer je het uit de eerste hand te zien krijgt? Volgens mij wel, want er is een vertaling gaande van de ene taal naar de andere taal, er gaan misschien wat dingen verloren of anders overgebracht dan oorspronkelijk bedoeld. Allemaal dingen waardoor je in je hoofd continu moet blijven puzzelen. Dat klein stukje extra, kost bij elkaar toch best wel veel energie.

Misschien is het toch net zoiets als het aannemen van complimenten. Dat je dan juist niét moet zeggen ‘ach welnee, dat stelde niks voor, hoor’. De volgende keer dat een horende persoon tegen mij zegt hoe knap het allemaal wel niet is wat ik doe, ga ik proberen met een glimlach te zeggen ‘Dank je wel! Ik doe het met plezier’.

broos-januari-2015

Illustratie door www.apbart.nl